a2d §1.5 Het wereldrijk van Karel V

a2d §1.5 Het wereldrijk van Karel V

1. Karel V en de zilvervloot

   • Karel V geboren 1500
     • Groorvader: Maximilaan
       • Vader: Filips I
         • Karel V
           • Moeder: Johanna
             • Grootmoeder: Isabella
               • Grootvader: Ferdinant
             • Gaf Karel Spanje en Amerika
           • Werd dankzij omkopingen gekozen in 1519 tot Duitse keizer
         • Gaf Karel Bourgondië en de Nederlandse gewesten
       • Grootmoeder: Maria
   • veel geld nodig om zijn grote rijk te beschermen
     • zilver uit Amerika

2. Economische gevolgen voor Europa

   • Door aanvoer van Amerikaans zilver veranderde de economie van Europa
     • De hoeveelheid Spaans geld nam toe waardoor het minder waard werd (geldontwaarding)
       • De prijzen stegen
         • Ook de lonen stegen, maar minder snel
           • Handelskapitalisten lieten arbeiders een product produceren, en ze exporteerden dit naar verre markten
             • Daarvandaan brachten ze dure goederen naar Europa
             • Deze handelaren behoorden meestal niet tot de hoge adel, maar waren vaak rijke stedelingen

3. De oorlogen van Karel V

   • Franse koning Frans I
     • Grootste tegenstander karel V
       • 2 grote oorlogen in de jaren 1520
         • oorlogen vonden plaats in Italië
           • reden; Habsburgers sloten Frankrijk in. Als de Habsburgers er in slaagde in het plan om Italië te veroveren, zouden zij hun Duitse rijk kunnen verbinden met Spanje.
         • Karel won de strijd tegen Frans in 1525 bij de slag van Pavia
   • Turken (Osmanen) rukte sinds het eind van de 15e op
     • Sultan Suleyman I
     • In 1529 versloeg Karel de Osmanen bij Wenen
       • Toen Karel ook nog in 1535 Tunis veroverde had hij de Turkse opmars definitief gestopt

4. Karel V en de hervorming

   • Geloof
     • Protestanten
       • slecht
     • katholieken
       • goed
     • godsdienstoorlog
       • Duitse Rijk
         • verbond tussen Duitse prinsen
           • Zij streden tegen de katholieke Karel
           • Karel kon de prinsen niet verslaan
             • hij moest wel de Vrede van Augsburg accepteren
   • karel was moe van alles en deed afstand van de troon
     • klooster
     • Zoon Filips II kreeg bestuur over de Nederlanden, Spanje, Italë en de nieuwe wereld
     • Broer Ferdinand werd keizer van de Duitse gebieden