Hô hấp ở động vật

Hô hấp ở động vật

1. Hô hấp là gì?

   • lấy O2 từ môi trường
     • Oxi hoá các chất trong tế bào
       • thải CO2 ra môi trường
   • các quá trình hô hấp
     • hô hấp ngoài
       • giữa cơ quan hô hấp (phổi, mang, da...) và môi trường
     • hô hấp trong
       • trao đổi khí + hô hấp tế bào
     • vận chuyển khí
     • trao đổi khí CO2 và O2
       • tại cơ quan hô hấp
       • tại tế bào

2. Bề mặt trao đổi khí

   • định nghĩa
     • nơi tiếp xúc và trao đổi khí giữa môi trường và tế bào của cơ thể
   • Quyết định hiệu quả trao đổi khí:
     • bề mặt trao đổi khí rộng, diện tích lớn
     • mỏng và ẩm ướt thúc đẩy sự khuếch tán
     • Có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp
     • Có sự lưu thông khí -> chênh lệch nồng độ -> các khí khuếch tán dễ dàng
   • nguyên tắc:
     • khuếch tán
   • Các bề mặt trao đổi khí ở động vật:
     • bề mặt cơ thể
     • hệ thống ống khí
     • phổi
     • mang

3. Các hình thức hô hấp

   • các hình thức hô hấp
     • Hô hấp qua bề mặt cơ thể
     • Hô hấp bằng hệ thống ống khí
     • hô hấp bằng mang
     • hô hấp bằng phổi
   • đặc điểm so sánh
     • bề mặt hô hấp
       • Bề mặt tế bào hoặc cơ thể
       • ống khí
       • mang
       • phổi
     • đại diện
       • trùng đơn bào
       • côn trùng
       • cá
       • chân khớp
       • thân mềm
       • bò sát
         • lưỡng cư
       • chim
       • thú
       • ruột khoang
       • giun tròn, giun dẹp
     • đặc điểm bề mặt hô hấp
       • mỏng và ẩm ướt thúc đẩy sự khuếch tán
         • Có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp
       • nhiều hệ thống ống nhỏ, phân nhánh tiếp xúc với tế bào của cơ thể và thông ra ngoài nhờ các lỗ thở.
       • Mang có các cung mang, trên các cung mang có phiến mang có bề mặt mỏng và chứa rất nhiều mao mạch máu.
         • Mao mạch trong mang song song và ngược chiều với chiều chảy của dòng nước
       • Phổi thú có nhiều phế nang, phế nang có bề mặt mỏng và có mạng lưới mao mạch máu dày đặc
         • Phổi chim có thêm nhiều ống khí.
     • cơ chế hô hấp
       • Khí O2 trong nước khuếch tán qua mang vào máu khí CO2 khuếch tán từ máu qua mang vào nước
       • Khí O2 và CO2 được khuếch tán qua bề mặt cơ thể hoặc bề mặt tế bào
       • Khí O2 từ môi trường ngoài tế bào, CO2 ra môi trường
       • Khí O2 và CO2 được trao đổi qua bề mặt phế nang
     • hoạt động thông khí
       • Sự thông khí được thực hiện nhờ sự co giãn của phần bụng
       • sự thông khí chủ yếu nhờ
         • các cơ hô hấp làm thay đổi thể tích
           • khoang thân (bò sát),
           • khoang bụng (chim)
           • hoặc lồng ngực (thú)
         • hoặc nhờ sự nâng lên, hạ xuống của thềm miệng (lưỡng cư)
       • Cá hít vào: cửa miệng cá mở → nắp mang đóng lại → nước tràn vào khoang miệng mang theo O2
         • Cá thở ra: cửa miệng đóng lại → nắp mang mở ra → đẩy nước trong khoang miệng qua mang ra ngoài mang theo CO2
           • Miệng và nắp mang đóng mở nhịp nhàng và liên tục → thông khí liên tục

4. MỘT SỐ HÌNH ẢNH

   • Hô hấp mang cá
     • Cấu trúc phiến mang
     • giải thích cách sắp xếp mao mạch làm tăng hiệu quả trao đổi khí
     • Giải phẫu mang cá
   • Quá trình vận chuyển khí

Bilder und Dateien der Mindmap