Ljóstillífun - kafli 1

Seite 1

Tré og aðrar plöntur eru að mestu leyti úr vatni og ýmiskonar kolefnissamböndum.

Vatnið fær tréð úr jarðveginum

Plöntur sækja kolefnisfrumeindir sínar í koltvíoxíð CO2 í andrúmsloftinu

Plöntur mynda margvísleg kolefnissambönd í efnaferli sem kallast ljóstillífun

Við getum táknað ljóstillífunina með þessu ferli:

Koltvíoxíð+vatn+sólarorka = glúkósi og súrefni

Grænukorn

Ljóstillífun fer fram í grænukornum.

Í grænukornunum er litarefni sem kallast blaðgræna.

Blaðgrænan getur beislað orku sólarinnar

Þörungar og blábakteríur geta líka ljóstillífað

Loftaugu

Á laufblöðum plantna eru lítil op sem heita loftaugu.

Á einu laufblaði geta verið milljónir loftauga

Súrefni sem myndast við ljóstillífun fer úr laufblöðunum og út um loftaugun.

Plantan getur líka losað vatn út um loftaugun

http://www.youtube.com/watch?v=fq2t5v6pfwU (Einbetten)

Loftaugu

Á laufblöðum plantna eru lítil op sem heita loftaugu.

Á einu laufblaði geta verið milljónir loftauga

Súrefni sem myndast við ljóstillífun fer úr laufblöðunum og út um loftaugun.

Plantan getur líka losað vatn út um loftaugun

Varafrumur

Sjá um að stjórna stærð loftaugans og þar með líka hversu mikið vatn getur gufað út í gegnum það.

Opin á svölum dögum en lokuð á hlýjum dögum.

Glúkósi

Næring og byggingarefni plöntunnar

Plöntur mynda mismunandi glúkósasameindir t.d. mjölva og beðma

Glúkósi, mjölvi og beðmi kallast einu nafni kolvetni

Mjölvi forðabúr plöntunar

Beðmi byggingarefni plöntunar

Prótín, fituefni og vítamín

Plöntur nota glúkósa til að búa til prótín, olíur og vítamín.

Prótín er m.a. Að finna í baunum

Olíu fáum við m.a. Úr sólblómum, repju og hnetum

Vítamín fást úr ýmsum plöntum

Æðar flytja vatn og glúkósa

Rætur plantna sjá um að taka upp vaatn og steinefni úr jarðveginum.

Æðar plöntunar sjá um að flytja næringuna upp til laufblaðanna

Glúkósi sem myndast í laufblöðum er fluttur til ýmsu hluta plöntunar eftir æðunum

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=8ZM01EnJw3I (Einbetten)

Ljóstillífun