VARIACIÓN E DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA

VARIACIÓN E DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA

1. LINGUAS HEXEMÓNICAS

   • Gran prestixio social
   • Existencia dun poder político-económico que as potencia

2. LINGUAS MINORIZADAS

   • Historicamente propias dun pobo
   • Funcións restrinxidas
     • Desenvolvidas por unha lingua foránea.
   • Mantense nos ámbitos rurais
     • Lingua autóctona perde prestixio
       • Restrición
     • Lingua foránea (ámbito urbano) ocupa distintos ámbitos de uso
       • Expansión
   • Proceso de minorización lingüística
     • Lingua sen estado
     • Fronteiras políticas e lingüísticas non coinciden
   • Actitudes dos Estados
     • Recoñecemento legal
     • Obstrucionismo
   • Evitar esta situación
     • Establecer unha política lingüística

3. LINGUAS MINORITARIAS

   • Aquelas que posúen poucos falantes

4. BILINGÜISMO

   • Bilingüismo individual
     • Capacidade dunha persoa para expresarse en dúas linguas
   • Bilingüismo colectivo
     • Comunidade na que se empregan dúas linguas
   • Bilingües pasivos
     • Entenden ambas linguas, só falan unha
   • Bilingües activos
     • Falan e entenden as dúas linguas
   • Difícil situación de igualdade e proporcionalidade entre as dúas linguas
     • Non se usan as dúas para o mesmo propósito
   • Bilingüismo harmónico
     • Convivencia de dúas linguas na mesma comunidade coas mesmas igualdades

5. DIGLOSIA

   • Existencia dun desigual reparto de usos entre variantes dunha mesma lingua, ou diferentes
   • Galicia
     • Ámbitos sociais
       • Uso do galego para funcións de menor prestixo
       • Uso do castelán para funcións cultas de maior prestixio
     • Espazos xeográficos
       • Úsase o galego no rural, periferia das cidades
       • Úsase o castelán nos núcleos máis céntricos
     • Interlocutores
       • Confianza entre os interlocutores
     • Conflito lingüístico
       • Castelán avanza
       • Galego retrocede
         • Substitución do galego polo castelán
   • Tipos
     • Endodiglosia
       • Diglosia entre variantes dunha mesma lingua
     • Exodiglosia
       • Diglosia entre variantes de dúas linguas distintas

6. CONFLITO LINGÜÍSTICO

   • Dúas linguas en contacto compiten por desempeñar todas as funcións
     • Lingua allea usurpa funcións da lingua propia
   • Causas
     • Proceso de expansión e unificación política
     • Presión cultural e económica
     • Movementos migratorios
   • Galicia
     • Conxetura de opresión lingüística
       • Produce diglosa
         • Castelán substitúe ao galego nos usos cultos (produce ascenso social)
   • Consecuencias
     • Cara a propia lingua (tradicional)
       • "Inferioridade"
       • Falta de autoestima
       • Autoodio
       • Menosprezo
       • Actitude oposta
         • Reforzar vínculos co grupo social ao que pertencen
         • Enfrontamento co grupo dominante
   • Alteranativa: ecolingüismo
     • Uniformismo lingüístico
       • Utilización dun mesmo idioma común para todo
     • Ecolingüismo ou ecoloxismo lingüístico
       • Cada comunidade debe manter, conservar e promover a propia lingua