Fichas
A. Biomolekulak

Fichas del conjunto (114)
- 1Adhesio edo atxikidura-indarraUrak molekula polarrekin eratzen dituen hidrogeno zubiei esker BESTE MATERIALETARA lotzeko edo hodietan goruntz joateko gaitasuna ematen dion propietatea

- 2Bero espezifikoaMaterial baten 1g 1ºC igotzeko behar den bero kopurua da
Uraren kasuan OSO ALTUA da energia termikoaren zati bat hidrigeno-zubiak apurtzeko erabiltzen baita, tenperatura igo gabe - 3Bioelementu primarioaIzaki bizidunen materia eratzen duten elementu kimikoetatik masa handienean dauden bioelementuak dira, zelulen masaren %96-a zehazki. C, H, O, N, P, S dira eta biomolekula organiko eta ez-organiko egonkorrak eratzen dituzte.
- 4DialisiaMINTZ ERDIIRAGAZKOR batean zehar SOLUTUETAKO BAT bat zonalde kontzentratuenetik, kontzentrazio txikienekora mugitzeko prozesua da.

- 5DifusioaSOLUTUA kontzentrazio handieneko zonaldetik, kontzentrazio gutxiko zonaldera mugitzerakoan sortzen den prozesua da. MINTZIK GABE!

- 6DisoluzioaSustantzien nahaste homogeneoa, normalean solido bat (solutua) likidoa den disolbatzaile batean
- 7Dispertsio koloidalaZati solido batez, gehienetan partikula txikiak, eta zati likido edo gaseoso batez osatutako nahaste HOMOGENEOA da. UHERTASUN HANDIKOAK IZATEN DIRA
- 8Hidrogeno-zubiaDipolo oso nabarmena duten molekula kobalente polarren artean ematen den lotura AHULA da (H eta F, O edo N-ren artean)
- 9Hipertonikoa (ingurunea)Solutuaren kontzentrazioa handiagoa da kanpoan zelularen barruan baino. Kontzentrazioak berdintzeko asmoz ura zelulatik ateratzen da, hau zimurtuz → Plasmolisia (land.) eta krenazioa (anim.)

- 10Hipotonikoa (ingurunea)Solutuaren kontzentrazioa txikiagoa da kanpoan zelularen barruan baino. Kontzentrazioak berdintzeko asmoz ura zelulara sartuhau puztuz eta Turgentzia (land.) eta lisi zelularra (anim.) sortuz

- 11IsotonikoaSolutuaren kontzentrazioa berdina denean kanpoan zein barruan, uraren mugimendu orekatua ematen da (sartu eta atera). Uraren desplazamendu netoa 0 da.

- 12KapilaritateaUr molekulak beraien artean lotzeaz gain (kohesioa) beste materialetara ere lotzen dira (adhesioa). Lotura hauek goraka egiten dute, ur molekula sarea igoaraziz. Adibide bezala, landareen xileman

- 13Kohesio indarraUr molekulak erakarri eta batuta mantentzen dituzten indarrak dira.

- 14Laktosaβ-D- galaktosa eta α edo β-D glukosaz osatutako disakaridoa. Esnean dago

- 15LebogiroaArgia ezkerrerantz dezplazatzen duen isomeria mota da
- 16Lotura dikarbonilikoaBi -OH talderen arteko lotura da bi monosakaridoen karbono anomerikoen artean gertatzen dena, hauek bere erredukzio-ahalmena GALTZEN dute.
- 17Lotura o-glukosidikoaBi monosakaridoen arteko OH-etan gertatzen den lotura da eta H2O askatzen da lotura egin ondoren.

- 18Maltosaα-D-glukosaz eta α edo 𝜷-D-glukosaz osatutako disakaridoa

- 19MukopolisakaridoaMonosakarido mota batez baino gehiegiagoz osaturik daude. hauen adibide azido hialuronikoa eta heparina dira. Bata, ehun konektiboetan kokatua dago eta besteak berriz, odolaren koagulazioa ekiditen du.
- 20Mureinabakterioen pareta zelularra osatzen duten glipoproteinak, heterosidoen taldekoak (zati ez gluzidikoa dutelako)
- 21MuzinaHeterosidoak dira. Proteoglikano taldekoak
- 22OligoelementuakKontzentrazio oso txikitan (%0,1) baina izaki bizidunen materia eratzeko funtsazkoak diren elementuak eta hauen gabeziak asaldurak eragiten dituzte. Adb. Fe, I, Co, Cu, Mn…
- 23PlasmolisiaLandare zeluletan ura kanporatzea landare zelulak zimurtuz
- 24TurgentziaLandare zeluletan ura barneratzearen ondorioz landare zelulak hanpatu edo puztea
- 25Ahalmen erreduktoreaKarbonilo taldea eskuragarri duten monosakarido eta diskaraidoek (sakarosa izan ezik) duten propietatea da, beraiek oxidatuz beste batzuk erreduzitzeko
- 26DextrogiroaIsomeria optikoan, argi polarizatua eskubira desplazatzen duten argia.
- 27EnantiomeroaMolekula berdinak, izen berarekin, baina azken karbono asimetrikora begiratuz D edo L seriekoa salikatu dezakegu
- 28EpimeroaZentro asimetriko baten konfigurazioan soilik desberdintzen den konposatua, ez dira konposatu berdinak. Adibidez; manosa eta glukosa
- 29GangliosidoakBuru polar handia duten lipidoak dira, negatiboki kargatutako oligosakarido unitatez osatuta daude --> Glukolipidoak

- 30GlukogenoaErreserba energetikoko homopolisakaridoa animalietan, alfa-glukosa unitateez osatuta eta adarkatuta dago (1-->4 eta 1-->6)
- 31HemiazetalaAldehido baten eta alkoholaren erreakzioaren ondoriozko talde kimikoa
- 32HemizelulosaHeteropolisakaridoa , landare paretaren parte da
- 33HemizetalaZetona eta alkohol bat erreakzionatzean ateratzen den talde kimikoa da
- 34HeterosidoakZati gluzidiko batez eta zati ez-gluzidiko batez, osatutako biomolekulak dira, Adb: glukolipidoak eta glukoproteidoak.
- 35Isomero funtzionalakFormula molekular berdina izanagatik ere talde funtzional desberdina dutenean. Hortaz, molekula desberdinak dira. Adib: glukosa eta fruktosa
- 36Isomero optikoaFormula molekular berdina baina formula garatu desberdina duten substantzia kimikoen propietatea da. Bitan banatzen da: Dextrogiro (argia eskubira) eta Lebogiro (ezkerrera)
- 37Karbono asimetrikoaKarbono asimetrikoa edo kirala erradikal guztiak ezberdinak dituen karbonoa da. Monosakarido guztiek dituzte dihidroxiazteona izan ezik.
- 38Karbono anomerikoaMonosakarido bat ziklatzerakoan sortzen den karbono kirala da, honen arabera alfa edo beta izango da
- 39KitinaHomopolisakarido (N-azetilglukosamina) bat da funtzio egiturazkoa duena intsektu eta onddoetan
- 40LebogiroaSubstantzia lebogiroak dira argi polarizatua ezkerrerantz desbideratzen dutenak dira
- 41Lotura dikarbonilikoaBi monosakaridoetan karbono anomerikoan dagoen -OH taldeen lotura. Ahalmen erreduktorea galtzen dute, adib. SAKAROSA
- 42Lotura monokarbonilikoaBi monosakaridoetan arteko lotura, non karbono anomeriko batek parte hartzen duen Ahalmen erreduktorea mantentzen dute, adib. LAKTOSA edo MALTOSA
- 43Lotura o-glukosidikoaBi monosakarido elkarketa, ura askatu eta lotura sortzen da. Beraz, hidrolisiaren bidez (ur molekula batez) hautsi daiteke lotura
- 44Maltosaα-D-glukosa eta α edo 𝜷-D-glukosa monomeroak lotura monokarbonilikoaren (1-4) bitartez ahalmen erreduktorea duen polisakaridoa da.
- 45MukopolisakaridoaMonosakarido mota batez baino gehiegiagoz osaturik daude. hauen adibide azido hialuronikoa eta heparina dira. Bata, ehun konektiboetan kokatua dago eta besteak berriz, odolaren koagulazioa ekiditen du.
- 46MuzinaZati proteiko handia eta oligosakaridoz osaturiko glikoproteinak. Arnasbide, digestio-hodi eta ugal aparatuko mukia eratzen dute lubrikatu eta patogenoak itsasteko
- 47OsaMonosakaridoa
- 48OsidoaOligosakaridoa eta polisakaridoak (lotura o-glukosidikoen bidez lotutako osak)
- 49Sakarosaα-D-glukosa eta 𝜷-L-fruktosa monomeroak lotura dikarbonilikoaren (1-2) bidez elkartzekoan sortutako polisakaridoa da.
EZ DU AHALMEN ERREDUKTORERIK! - 50ZelobiosaBi β-D-glukosa monomeroak lotura monokarbonilikoa (1-4) elkartzerakoan sortutako polisakaridoa da
- 51ZelulosaBi β-D-glukosaren loturaz sortutako egiturazko HOMOpolisakaridoa da. EGITURA FUNTZIOA du LANDAREETAN
- 52PektinaHETEROPOLISAKARIDOA
Mermeladan edo sagarrean tipikoa - 53AnfipatikoaMutur hidrofilo bat, uretan disolbagarria dena, eta mutur hidrofobo bat, urari uko egiten diona, duten molekulak dira
- 54ArterioesklerosiaArterietan ematen den kolesterolaren metaketa da. Dietatik hartua edo gibelak sintetizatua izan daiteke.

- 55ArteromaArteroesklerosia arterietan ematen den kolesterolaren metaketa da

- 56Azilglizerido edo azilglizerolaGlizerol molekula baten OH- taldea esterifikatu egiten da gantz azido bat, bi edo hirurekin; mono, di edo triazilglizeridoak emanez
- 57Ester loturaLipidoetako lotura tipikoa
Karboxilo baten -H eta hidroxilo (-OH) baten arteko elkarketa da, ur molekula bat askatuz - 58EsterifikazioaKarboxilo baten -H eta hidroxilo (-OH) baten arteko elkarketari deritzo. Ur molekula bat askatzen da eta honen bidez sortzen den loturari ester-lotura deritzo.
- 59EsterolaESTEROIDEEN TALDEKO LIPIDO EZ-SAPONIFIKAGARRIAK
Hidroxido (-OH) taldea dute esteranoaren 3.karbonoan kokatuta. - 60Gantz-azido aseaLotura bakunez osatutako gantz azidoa. SOLIDOAK giro tenperaturan
- 61Gantz-azido asegabeaLotura bikoitz batez edo gehiagoz osatutako gantz azidoa. LIKIDOAK giro tenperaturan
- 62GangliosidoaGLUKOLIPIDOA
Oligosakaridoa + Zeramida
- 63ZerebrosidoaGLUKOLIPIDOA
Monosakaridoa + Zeramida
- 64GlizerofosfolipidoaA: Fosfato taldea, glizerola (alkohola) eta gantz azidoak dituen lipido SAPONIFIKAGARRIA
Mintzaren osagai nagusia
- 65HidrofiloaUrarekiko afinitate ona duen materia eta ura erakartzen duena
- 66HidrofoboaUrarekiko "gorroto" duen materia eta uretatik ihes egiten du
- 67HidrolisiaUraren eta beste substantzia kimiko baten artean gertatzen den erreakzio kimiko bat da. Normalean loturen APURKETA eragiten du
- 68Hormona esteroideakLipido SAPONIFIKAEZINen barruan esteroide taldekoak dira, esterano molekularen eratorriak (ez dute OH-rik 3.C-an)
- 69Kate alifatikoaKarbonoz eta hidrogenoz osatutako konposatu organikoak, zeinetan karbono-atomoek kate ireki eta adarkatuak eratzen dituzten.
- 70LiposomaFosfolipidoz bikoitzez osatutako besikula anfipatikoa da, buru polarrak kanporaka kokatzen diren eta buztan apolarrak barruraka kokatzen diren egitura zirkularrak

- 71ProstaglandinaLipido SAPONIFIKAEZINA
20 karbonoko gantz azido baten ziklaziotik sortua (baina ez dauka gantz azidorik). Hanturan parte hartzen du. - 72SaponifikazioaGantz azido batek base sendo batekin erreakzionatzean datzan erreakzioa. Prozesuan EZ da urik askatzen eta XABOIA sortzen da
- 73TerpenoakLipido SAPONIFIKAEZINAK
Bi isopreno edo gehiagoren polimerizazioaz sortzen diren molekulak dira eta guztiz hidrofoboak dira. Erregulazio eta egitura-funtzioak dituzte. - 74ZeridoaKate luzeko alkohol baten -OH taldearen eta gantz azido baten karboxiloaren (-COOH) arteko loturaren bidez sortzen diren lipido SAPONIFIKAGARRIAK dira. GUZTIZ APOLARRAK DIRA
- 75AbitaminosiaOrganismoaren funtzionamendu egokirako beharrezkoak diren bitamina batzuen urritasunak edo faltak eragindako gaixotasuna. Adibidez: Eskorbutoa (C)
- 76Aktibazio energiaErreakzio bat gertatzeko behar den hasierako energia, hau jeisteko biokatalizatzaileak (entzimak) daude.
- 77AminooazidoakMolekula organiko bakunak dira, eta amino talde bat (-NH2), karboxilo talde bat (-COOH) eta albo-kate edo R talde bat dute, alfa-karbono bati lotuta. R taldeak propietate bereizgarriak ematen dizkie (polar, apolar...)
- 78AnfoteroaAzido edo base gisa erreakziona dezakeen molekula (buffer edo tanpoi disoluzioetan garrantzitsuak)
- 79ApoentzimaHoloentzimen atal proteikoa da eta aktiboki funtzionatzeko, dagokion kofaktoreari lotu behar da
- 80BernaturalizazioaDeskiribilduta dagoen proteina bat bere konformazio formera bueltatzea da, bere funtzioa berreskuratuz
- 81Bitamina hidrosolugarriaUretan disolbatzen diren bitaminak dira, gorputzeko erreakzio metabolikoetan parte hartzeko, gernuaren bidez kanpora daitezke.
Adib: B eta C - 82Bitamina liposolugarriaUretan disolbatzen EZ diren bitaminak dira, gorputzean metaatu eta itoxikazioak sor ditzakete
Adib: A, E, K eta D - 83DesnaturalizazioaProteina batek bere egitura natiboa galtzea, hots, biologikoki aktiboa izateari uztea. Hainbat faktoreren mendekoa da: pH eta Tenperatura
- 84Egitura natiboaBiologikoki aktiboa den konformazioa: Normalean egonkorrena da eta erribosomak sintetizatzeko lagungarria da
- 85EntzimaBiokatalizatzailea: aktibazio energia murriztuz erreakzio kimikoak erraztue eta bizkortzen dituen proteina globularra
- 86Gune aktiboaEntzimetan funtzionala den gunea, orokorrean substratua lotu eta erreakzio kimikoa burutzen den lekua

- 87HeteroproteinaAminoazidoez eta substantzia ez proteikoez (talde prostetikoa) osatutako proteina. Talde hau bost multzotan banatzen da: Glikoproteinak, Lipoproteinak, Nukleoproteinak, Fosfoproteinak eta Kromoproteinak.
" - 88HiperbitaminosiaGehiegizko bitamina kopuruak sorturiko intoxikazioa. Normalean bitamina liposolugarriekin gertatzen da, ez baitira gernuaren bidez kanporatzen
- 89HoloentzimaHoloentzima proteina batek (apoentzima) eta kofaktorea batek osatzen duten entzima bat da.
- 90HoloproteinaAminoazidoz soilik eratutako proteina.
- 91Karbono asimetrikoa (kirala)Lau balentziak erradikal desberdinez osaturiko karbonoa. Adibidez, aminoazidoen alfa-karbonoa (Gly izan ezik!)
- 92KoentzimaKofaktore organikoa
Entzimaren atal proteikoari (apoentzimari) lotura ahulen bidez lotzen zaizkio. Koentzimak askatu eta apoentzima ezberdinei lotu daitezke. Adibidez CoA edo NAD+, FAD+... - 93KofaktoreaEntzimaren atal ez-proteikoa: organikoa edo ez-organikoa izan daiteke
- 94KonformazioaEgitura sekundarioek hartutako egituren ondorioz, proteinek egitura tridimentsional global bat hartzen dute, konformazio izena duena. Bi motatakoa izan daiteke, globularra eta zuntzezkoa eta hauek funtzio desberdinak izaten dituzte.
- 95Oligopeptidoa2-10 aminoazido lotura peptidikoarekin elkartzean osaturiko polimeroa
- 96Polipeptidoa10-60 aminoazido lotura peptidikoarekin elkartzean eratzen den polimeroa
- 97ProteinaBiomolekula organikoen barruan C, H, O eta N bioelementuak dituztenak eta 60 baino aminoazido gehiago dituztenean
- 98Talde prostetikoaKofaktore organikoa da, baina lotura sendoen bidez lotuta dago apoentzimari (atal proteikoari)
- 99Zwitterion formaDisoluzio neutrotan (pH=pI) aminoazidoak ioi dipolar moduan jarduten dute, hau da, forma honetan aminoazidoa neutroa da
- 100AntikodonamRNA-ren kodonaren osagarria den nukleotido hirukotea da. tRNA molekulan dago eta dagokion aminoazidoa ekartzen du
- 101AntiparaleloaDNAren egiturari dagokio. Kate bat zentzu batean eta bestea kontrakoan irakurtzen dira (5-->3 eta 3-->5)
- 102Base pirimidinikoaNukleotidoaren base nitrogenatuen mota bat, eraztun bakarra duena (zitosina, timina eta uraziloa)

- 103Base purikoaNukleotidoaren base nitrogenatuaren mota bat da non bi eraztun dituzte (adenina eta guanina)

- 104BegiztaRNA molekularen egitura sekundarioa, nukleotidoak beraien artean osagarriak ez direnean

- 105DNAZeluletan informazio genetikoa gordetzen duen molekula da. Polimero lineala da, 4 desoxierribonukleotidoz osatuta dago eta kate bikoitz antiparaleloak ditu
- 106EukromatinaDNAren trinkotze maila txikiena da eta nukleosoma izeneko unitatez osatuta dago.
- 107Fosfodiester loturaFosfato talde batek bi molekula lotzen dituenean eratzen den lotura da. Fosfatoa bi ester loturek inguratzen dute. DNA eta RNA molekuletan dago.
- 108HeterokromatinaDNA-ren hirugarren mailako egitura, kondentsazio-mailetan genea ez dagonean hain aktibo.
- 109HistonakNukleosomak osatzeko DNArekin elkarreagiten duten proteina basikoak dira
- 110KromosomaDNA zati luzeak garraiztzen dituzten zelulen nukleoan dauden egiturak dira
- 111Lotura N-glukosidikoaBase nitrogenatuaren eta pentosaren 1. karbonoaren arteko lotura da
- 112NukleosidoaBase nitrogenatua + Pentosa

- 113NukleotidoaBase nitrogenatu batez, fosfato talde batez eta pentosa batez osatutako molekula. (nukleosidoa + fosfato taldea)

- 114UrkilaRNA molekularen egitura sekundarioa, nukleotidoak beraien artean osagarriak direnean gertatzen da (DNA bezala)

Información
- Descripción
- 1. Materia bizia 2. Gluzidoak 3. Lipidoak 4. Proteinak 5. Azido nukleikoak
- Creado por
- Usuario eliminado · may 2024
- Actualizado
- 9 may 2024
- Visitas
- 9
- Historial
-
- Creado por Rodriguez Martinez Enara · 1 mar 2024
- Copiado por Rodriguez Martinez Enara · 9 may 2024
- Valoración