As vangardas na Literatura galega. (1)

As vangardas na Literatura galega. (1)

1. Introdución

   • Os poetas galegos seguían os distintos ismos, pero procuraban, segundo consello de Risco, non perder a liña propia da idiosincrasia galega.
   • O carácter e individualidade das vangardas galegas vén determinado por unha serie de condicionantes:
     • o espírito nacionalista herdado das Irmandades,
     • a relación con Portugal, Teixeira de Pascoais e o saudosismo.
     • os vangardistas galegos non foxen do sentimentalismo e, polo tanto, non se deshumanizan ao xeito dos europeos.
   • Relación co Modernismo
     • Varios autores como Carballo Calero e González Motín pensan que hai que encadrar a poesía galega de principios do XX dentro do Modernismo.
     • Xosé Ramón Pena aínda vai máis alá afirmando que mesmo Curros, Pondal e Rosalía caberían dentro dun Modernismo entendido nun sentido máis amplo, como vehículo de renovación e de ruptura co Romanticismo e o Realismo.
     • X. R. Pena afirma ver pegadas do Modernismo tamén en Noriega e en Cabanillas
   • Dúas tendencias en Galicia (segundo X. R. Pena).
     • sen romper totalmente coa liña poética existente en Galicia
       • Bouza Brey e o neotrobadorismo ou neopopulismo
       • o hilozoísmo de Amado Carballo
     • segue totalmente as tradicións europeas rompendo coa galega
       • seguida por Manuel Antonio, adoptando as pautas do creacionismo
       • Tamén na obra de Cunqueiro ( o cubismo, o superrealismo, o dadaísmo).
     • Dependendo da acepción que se faga das vangardas poderase considerar que temos poeta e medio (Manuel Antonio e parte da obra de Cunqueiro) ou moitos poetas, os chamados novecentistas ou Xeración do 25, que correron por distintos carreiros no campo das vangardas: neotrobadorismo e hilozoísmo.

2. As vangardas (1)

   • Neotrobadorismo.
     • Orixe
       • Coñécense os cancioneiros medievais coa edición de J. J. Nunes, en 1928, das cantigas de amigo e de amor
       • Relacionouse co Neopopularismo de Lorca e Alberti. A xeración do 27 volta aos ritmos populares de cancioneiro de man de Gil Vicente.
     • Cronoloxía
       • Comeza con Bouza Brey, Nao senlleira, 1933 e remata coa obra de Álvarez Blanquez, Cancioneiro de Monfero, 1953
     • Características
       • Non se calcaron os modelos medievais, senón que se adoptou unha identificación coa estética sinxela e coa poesía virxe.
       • Caracterízase pola perfección formal clasicista, que recupera recursos clásicos da lírica dos cancioneiros: paralelismo, refrán e leixaprén.
       • Foi un movemento puramente estético, sen unhas pretensións ideolóxicas e temáticas precisas.
       • Xurdiu ao redor da figura do catedrático en Santiago J. C. Valledor e adquirirá un grande número de seguidores na preguerra e tamén na posguerra como actitude evasiva ante a realidade bélica.
     • Autores
       • Fermín Bouza Brey
         • Coñece directamente a edición dos cancioneiros e estivo en contacto co Seminario de Estudos Galegos.
         • Características da obra
           • Achéganlles ás vellas cantigas un matiz de modernidade, así non serán tan arcaizantes, sen que poidamos encadralo plenamente nas vangardas.
           • Os seus poemas son textos moi traballados e extremadamente formalistas.
           • Emprega satisfactoriamente os recursos coñecidos: paralelismo, leixaprén, refrán..., pero que están moi lonxe da técnica innovadora que pretendía para a súa poesía
           • hai métrica variada
           • A lingua é moi coidada: restaura formas antigas, e mesmo a grafía.
         • Obras
           • Nao senlleira (1933)
             • Vai máis alá dunha reprodución arqueolóxica das cantigas medievais
             • A temática non queda no amor cortés ou na amiga abandonada polo amigo
               • Introdución de novos temas
                 • a melancolía
                 • a liberdade,
                 • o amor a Galiza,
                 • a ledicia do namorado
               • A paisaxe segue a ser o elemento catalizador dos sentimentos
                 • o mar, moi presente, é máis íntimo, e non separa aos amantes, como na cantiga de amigo.
           • Seitura.-
             • Libro de posguerra, no que se expresa a plenitude do dominio do verso pero tamén certo cansazo, segundo Carballo Calero
             • xa se publicaran moitas obras deste tipo e a súa poesía chega a destempo.
             • libro menos preocupado pola imaxe, e máis humano e melancólico
       • Álvaro Cunqueiro
         • Cantiga nova que se chama riveira
         • Dona de corpo delgado
         • Herba de aquí e de acolá
       • Filgueira Valverde
         • Publicou a obra titulada 6 canciones de amor “in modo antico”
           • ten cantigas que se sitúan nun santuario ao estilo de Martín Códax
           • poemas reproducidos case de xeito arqueolóxico da “forma inmovil”
       • Carballo Calero
         • Na súa primeira obra Vieiros atópase o poema “cantigas de amor lonxano”, claramente de tendencia neotrobadoresca.
       • Outros autores
         • X. Díaz Jácome
         • Emilio Pita
         • Aquilino Iglesia Alvariño
         • Emilio Álvarez Blázquez
           • Cancioneiro de Monfero
             • difundida como un auténtico e verdadeiro cancioneiro medieval.
             • O seu autor confirma que o atopou asinado por Fr. Román Pazos en 1671, escrito en tres follas de pergamiño.
             • Trátase dun conxunto de 8 poemas de amor, amigo e escarnio.
             • Moi boa técnica
             • Segundo algúns críticos, con esta obra ridiculízase a técnica mimética e ponse punto final á corrente neotrobadoresca