Flashcards
PARTIE 1: Inleiding + artistieke cultuur in de Nederlanden
Flashcards do conjunto (59)
- 1—JAN STEEN
"De burger van Delft en zijn dochter (Adolf Croeser en Catharina)"
1655 (17de eeuw)
=> Calvinistische waarden - 2—SANDRO BOTTICELLI
"De geboorte van Venus"
+- 1485 (15de eeuw)
=> Mediterrane kunst (Quattrocento)
- 3—BYZANTIJNSE KUNST
4de - 13de eeuw
=> Ernstig, afstandelijk, streng, priesterlijk, schematisch maar realistisch gezicht
- 4—JAN VAN EYCK
"Madonna met kanunnik Joris van der Paele"
1436 (15de eeuw)
=> Vlaamse primitieven: analytisch
- 5—MICHELANGELO
Plafond van de Sixtijnse Kapel
1508-1512 (16de eeuw)
=> Mediterrane kunst: synthetisch
- 6—SANDRO BOTTICELLI
Postuum portret van Simonetta Vespucci
1476-1480 (15de eeuw)
=> Mediterrane kunst: idealisme
- 7—RAFAEL
"Huwelijk van de maagd"
1504 (16de eeuw)
=> Mediterrane kunst: klassiek, evenwicht, harmonie, heldere compositie, perspectief
- 8—FRANCESCO DI GIORGIO MARTINI
"Ideale stad"
1472 (15de eeuw)
=> Mediterrane kunst: evenwicht, harmonie
- 9—SANDRO BOTTICELLI
"Primavera"
1477-1482 (15de eeuw)
=> Mediterrane kunst: hofkunst (Medici)
- 10—JAN VAN EYCK
"De man met de rode tulband"
1433 (15de eeuw)
=> Vlaamse primitieven: analytisch
- 11—JAN VAN EYCK
"Het Lam Gods" (detail: kroon)
1432 (15de eeuw)
=> Vlaamse primitieven: analytische perfectie
=> Analystisch realisme ("lustro")
- 12—JAN VAN EYCK
"Portret van Margareta van Eyck"
1439 (15de eeuw)
=> Vlaamse primitieven: realisme
- 13—JAN VAN EYCK
"Het Lam Gods" (detail: Adam)
1432 (15de eeuw)
=> Vlaamse Primitieven: radicaal realistisch, blik = herinnering aan de zondeval
=> Adams voet: trompe-l'oeil
- 14—JAN VAN EYCK
"Het Lam Gods" (detail: Eva)
1432 (15de eeuw)
=> VL Primitieven: radicaal realistisch
Ieder haartje afzonderlijk geschilderd
Blik = herinnering aan de zondeval
- 15—MICHELANGELO
"De schepping van Adam" (Sixtijnse Kapel)
1511 (16de eeuw)
=> Mediterrane kunst: geïdealiseerde mannelijke schoonheid + plastische beheersing van anatomie + beweging
- 16—PIETER PAUL RUBENS
"De drie gratiën"
1630-1635 (17de eeuw)
=> Barok: sensueel, wulpse schonen, tastbaar menselijk gesublimeerd door natuurkader, vitalistisch, realistisch, vitale kracht, cellulitis, opdrachtgever = Koning van Spanje
- 17—SANDRO BOTTICELLI
"De drie gratiën"
1482 (15de eeuw)
=> Mediterrane kunst: geïdealiseerd en geësthetiseerd, verfijnd
- 18—JEROEN BOSCH
"De kruisdraging"
1515-1516 (16de eeuw)
=> Fantastisch en visionair
- 19—JAMES ENSOR
"De intrige"
1890 (19de eeuw)
=> Fantastisch en visionair: chaotische wereld, maskers, antiburgerlijk, domme massa
- 20—QUINTEN METSYS
"Portret van oude vrouw"
1525-1530 (16de eeuw)
=> Fantastisch en visionair: grotesk, karikatuur of trouwe afbeelding?
- 21—PIETER PAUL RUBENS
"Dronken Silenus"
1618 (17de eeuw)
=> Fantastisch en visionair: galerij van tronies, mentor van wijngod Dionysos
- 22—ROGIER VAN DER WEIJDEN
"Lukas schildert Maria en Jezus"
1435-1440 (15de eeuw)
=> Vlaamse primitieven: Statisch
=> Bourgondische hof, meer gevoelens en emoties dan Van Eyck (expressiviteit), minder koel analytisch
- 23—CONSTANT PERMEKE
"De verloofden"
1923 (20de eeuw)
=> Statisch, fel gecontrasteerde presentatie van de dualiteit tussen man en vrouw (kleuren, voorgrond/achtergrond, licht/stoer)
=> Synthese van de verloving (verstrengelde armen, vergeestelijkte boodschap)
- 24—JAN VAN EYCK
"Huwelijksportret van Giovanni Arnolfini en Giovanna Cenami"
1434 (15de eeuw)
=> Burgerlijke kunst: figuren in hun interieurs, etaleren hun rijkdom
- 25—JOHANNES VERMEER
"Lezende vrouw in het blauw"
1662-1664 (17de eeuw)
=> Intieme, serene burgerlijke tafereel, dagelijkse activiteit, personages betrapt, de tijd staat stil, subtiele kleuren (blauw & geel), lichtinval op de linkerkant
- 26—QUINTEN METSYS
"De goudweger en zijn vrouw"
1514 (16de eeuw)
=> Burgerlijke kunst
- 27—REMBRANDT VAN RIJN
"De staalmeesters"
1662 (17de eeuw)
=> Burgerlijke kunst: textielbaronnen van Amsterdam (nieuwe economische elite), hooghartige blik, monumentale indruk, levendig en ritmisch (losse compositie
+ alla prima)
- 28—PIETER CLAESZ
"Vanitas"
1630 (17de eeuw)
=> Calvinistisch : Memento mori (schedel, smeulende wiek, omgekeerde glas, lopende klok, agevreten boeken = vergankelijkheid van het wereldse)
- 29—PIETER PAUL RUBENS
"De aanbidding der koningen"
1624 (17de eeuw)
=> Katholieke propaganda: glorie van de Kerk (krachtige, stralende koloriet, dramatische expressie, theatrale gevoelens, grillige compositie, bewogen lijn)
- 30—JOHANNES VERMEER
"Het meisje met de parel"
1665 (17de eeuw)
=> Calvinistisch portret: onvatbare tijdloze schoonheid, donkere achtergrond (clair-obscur), bewegingloos moment, "betrapt", verzacht kleurenspel zonder harde contrasten, lichtinval, wazig, constructivisch
- 31—PIETER PAUL RUBENS
"Portret van Suzana Fourment"
1625 (17de eeuw)
=> Katholiek portret: barokke mouwen, weelderig geëtaleerde schoonheid, beweging (hoed + pluimen), beweging in de achtergrond (rokerig), exuberant
- 32—MEINDERT HOBBEMA
"Het laantje van Middelharnis"
+- 1689 (17de eeuw)
=> Calvinistisch: sterke constructie (lijnen van de straten), kalere bomen
- 33—PIETER PAUL RUBENS
"Een herfstlandschap met uitzicht op het Steen"
1635 (17de eeuw)
=> Katholiek: minder kaal bomen, werk met ronde lijnen
- 34—PIETER PAUL RUBENS
"Triptiek met de kruisafneming", middenluik
1612 (17de eeuw)
=> Katholiek: weelderig, kleurrijk & decoratief: contrast (witte centrale lichaam/donkere achtergrond), harmonisch en ingetogen, diagonale gebogen compositielijn ('ongerust'), sensualiteit (voet // M-M)
- 35—JAMES ENSOR
"De oestereetster"
1882 (19de eeuw)
=> Weelderig, kleurrijk & decoratief: genretafereel, studie koloriet en lichtinval, neo-impressionistisch, wazig, avantgardistisch (onrealistische kleuren, beweging en onevenwicht)
- 36—NICOLAES MAES
"Oude vrouw in gebed"
1656 (17de eeuw)
=> Calvinistisch: sober & beheerst (uurglas = memento mori, realistisch en zin voor detail: poesje, brood, kleur)
- 37—VINCENT VAN GOGH
"Stilleven met opengeslagen Bijbel"
1885 (19de eeuw)
=> Calvinistisch: sober & beheerst (memento mori = kaars // vluchtigheid van het leven, statenbijbel = calvinistische vergankelijkheid >< Zola: "La joie de vivre" = aardse genoegen)
- 38—JAMES ENSOR
"Geraamten twistend om een gehangene"
1891 (19de eeuw)
=> Exuberant, fel & decoratief
- 39—JOHANNES VERMEER
"De liefdesbrief"
1667 (17de eeuw)
=> Beheerst en constructivistisch:
lichtinval, stille tijd, intimiteit, luit, opengetrokken gordijn (toneelachtig), mathematische constructie (verticale omkadering, tegelvloer, zin voor structuur)
- 40—PIET MONDRIAAN
"Compositie"
1921 (20de eeuw)
=> Constructivisme: primaire kleuren en geometrische vormen, zoektocht naar perfecte harmonie met horizontale en verticale lijnen, evolutie naar abstracte essentie
- 41—PIET MONDRIAAN
"Bloeiende appelboom"
1912 (20de eeuw)
=> Constructivisme: evolutie naar essentie (landschappen -> figuratieve -> kubisme -> absolute geometrie & abstractie essenties)
- 42—PIET MONDRIAAN
"Compositie 10 in zwart-wit; Pier en Oceaan"
1915 (20de eeuw)
=> Constructivisme: geometrisch, abstract
- 43—SAMUEL VAN HOOGSTRATEN
"De muiltjes"
1658 (17de eeuw)
=> Calvinistisch: intieme interieurs (statenbijbel en kaars // vergankelijkheid, muiltjes en bezem // reinheid, gestructureerde doorkijkperspectief // opeenvolgende kamers, schilderij achtergrond // bordeelscène ter Borch) => Puur esthetische ervaring
- 44—GERARD TER BORCH
"Vaderlijke vermaning"
1654 (17de eeuw)
=> Schilderij op het achtergrond van "De muiltjes" (Van Hoogstraten): straf,
decor van een bordeel
- 45—VINCENT VAN GOGH
"De aardappeleters"
1885 (19de eeuw)
=> Brabantse periode: ruwe bestaan van Hollandse boeren, focus // Rembrandt, moralistische intentie, Protestants avondmaal, religieus bewogen
- 46—JAMES ENSOR
"De intrede van Christus in Brussel in 1889"
1889 (19de eeuw)
=> Chaotische compositie: satirische allegorie van de wereld, subversief, kritisch, religieus, sociaal betrokken, spot, waanzin, Ensor-Jezus (superieure ziener // domme massa), spandoek en fanfare
- 47—JOHANNES VERMEER
"De vrouw aan het virginaal" ???/
"De muziekles" (=> il s'est trompé je crois)
1662-1665 (17de eeuw)
=> Constructivistische compositie
- 48—VINCENT VAN GOGH
"Slaapkamer in Arles"
1888 (19de eeuw)
=> Constructivistische compositie
- 49—JAMES ENSOR
"Zelfportret met maskers"
1899 (19de eeuw-20de eeuw)
=> // met Bosch: één normale figuur met maskers eromheen, slimme mens tegenover massa, schreeuw van de modernist tegenover domme massa, veel zelfportretten (sterk zelfbewustzijn), ernstig of ironisch? (kleurige pluim)
- 50—CONSTANT PERMEKE
"Groen naakt"
1925 (20de eeuw)
=> Expressionistisch en toch sensueel
- 51—CONSTANT PERMEKE
"Liggend naakt"
1938-1939 (20de eeuw)
=> Expressionistisch toch sensueel
- 52—JAMES ENSOR
"Zelfportret met bloemenhoed"
1883 (19de eeuw)
=> Kleurige hoed met frivole veer (niet ernstig: poseert MAAR ironisch!), spottende blik, mondaine postuur
- 53—VINCENT VAN GOGH
"Zelfportret"
1889-1890 (19de eeuw)
=> Levensernst: genadeloze ernstige postuur, koloriet // Ensor, eerlijk en sober, gespannen gezicht, gefolterde geest, vastberaden indringende blik, realisme, Calvinistische zelfanalyse, afstandelijke zelfbeheersing
- 54—PIETER PAUL RUBENS
"Zelfportret"
1638 (17de eeuw)
=> Grandeur: waardige man, prachtig gekleed, intelligente blik, fiere zelfverzekerdheid, geslaagd in het leven (behoefte om iets te bewijzen?), theatraal
=> Ensor: karikatuur van Rubens (zelfportret)
- 55—REMBRANDT VAN RIJN
"Zelfportret"
1669 (17de eeuw)
=> Laatste zelfportret: eerlijk, illusieloos, oude man getekend door het leven (grijze haren), wereldwijze schilder (geen behoefte om iets te bewijzen), schilderskiel en schildermuts,
goudbruin (warmte), alla prima
- 56—JAN VAN EYCK
"Kanselier Rolin"
1433-1434
=> Tijdperk van de Bourgondische hertogen
=> Zuidelijke Nederlanden (Brussel) = politieke en culturele centrum van Europa
=> Hertogen regeren via een kanselier
(Rolin = de bekendste)
= soort minister van financiën
- 57—ROGIER VAN DER WEYDEN
"Portret van Filips de Goede"
+- 1450
=> Hertog van Bourgondië
=> Van der Weyden: hofschilder
- 58—PIETRO PERUGINO
"Jezus overhandigt de sleutels aan Petrus"
1482 (15de eeuw)
=> Perspectivisch licht ('lume')
=> Mediterrane kunst
- 59—JAN VAN EYCK
"Het Lam Gods" - detail van de achterzijde: Maria met een duif als symbool van de Heilige Geest
=> Zuivere kleuren: glacistechniek
=> Transparente olieverf om nuances te verkrijgen ('door de verf te kijken')
=> Verf: emailhard en doorschijnend
=> Meer licht- en kleurenintensiteit