Peryglon Tectonig...

Peryglon Tectonig...

1. Llosgfynyddoedd

   • Mathau o Losgfynyddoedd
     • Adeiladol (Dargyfeiriol)
       • 2 Cyfandirol
         • Peryglon: Conau basaltig a daeargrynfeydd bach
         • Tirffurfiau: Dyffrynoedd Hollt
       • 2 cefnforol
         • Peryglon: Llosgfynyddoedd Basaltig & Daeargrynfeydd bach/bas
         • Tirffurfiau: Llwyfandiroedd lafa cefennau cefnforol
       • symudiad: oddi wrth ei gilydd
     • Ceidwadol (Trawsffurfiol)
       • Symudiad: Heibio ei gilydd
       • Peryglon: Daeargrynfeydd mawr bas. Dim gweithred folcanig
       • Tirffurfiau: Tiweddau ffawtiau streic-rwyg
     • Dinistriol (Cydgyfeiriol)
       • 2 Cyfandirol
         • Tirffurfiau: Cadwyni mynyddoedd wedi'u creu drwy gywasgu
         • Peryglon: Daeargrynfeydd mawr bas, ffawtiau ymwthiol hir
       • Symudiad: At ei gilydd
       • 2 Cefnforol
         • Peryglon: Echdorriadau Andesitig ffrwydrol (Arc o ynysoedd) & Daeargrynfeydd
         • Tirffurfiau: Arcau o ynysoedd folcanig
       • Cefnforol/Cyfandirol
         • Peryglon: Echdorriadau andesitig frwydrol & Daeargrynfeydd nerthol
         • Tirffurfiau: Mynydd-dir uchel cymhleth, mynyddoedd Plyg a Llosgfynyddoedd
     • Mannau Poeth
       • Cefnforol
         • Peryglon: Llosgfynyddoedd tarian basaltig a daeargrynfeydd bach
           • Enghraifft: Ynysoedd Hawaii
         • Tirffurfiau: Tirwedd folcanig
       • Cyfandirol
         • Peryglon: Mega-echdorriadau
           • Enghreifft: Parc Cendlaethol Yellowstone
         • Tirffurfiau: "Gwreiddiau" uwch-losgfynyddoedd
   • Effaith ar bobl
     • Digwyddiad Peryglus x Agored i Berygl = Canlyniad anffafriol(niwed/colled)
       • Cyfartaledd blynyddol (1975-2000)
         • Lladd: 1,019
         • Anafu: 285
         • Difrod($): 0.065
   • Peryglon
     • Cynradd
       • Llif Pyroclastig
         • 200mya
         • Llif o gerrig poeth a nwyon
       • Llif Lafa
         • Difrodi eiddo a thir
         • 30mya
         • Ymylon Dargyfeiriol (adeiladol)
       • Cwymp Lludw
         • Poeth iawn & cymylau du
       • Nwyon Folcanig
         • Rhyddhau mewn echdorriad neu yn dianc trwy ffagdyllau
     • Eilaidd
       • Lahar
         • Llif o ludw folcanig a chreigiau a dwr
         • 50mya
       • Tirlithriadau Folcanig
         • Llithriadau mawr o ddeunydd folcanig
         • Mynydd St Helen's - 2.7km3 o ddeunydd
         • Glaw trwm/ daeargrynfeydd
       • Jökulhlaup
         • Echdorriadau Tanrhewlifol
         • Dwr yn toddi ac yn rhyddhau llif ffyrnig a pheryglus

2. Adeiledd y Ddaear

   • Haenau
     • (1) Cramen
       • Cefnforol
         • Cynnwys : Basalt
         • Trwch : 6-10km
         • Tymheredd: tua 120°C
       • Cyfandirol
         • Cynnwys : Gwenithfaen
         • Trwch: 70km
     • Craidd
       • (3) Craidd Allanol
         • Cyflwr : Rhannol doddedig
       • Cynnwys : Haearn a Nicel
       • (4)Craidd Mewnol
         • Cyflwr : Solet
       • Tymheredd : 6200°C
       • Trwch: 5100km
     • (2) Mantell
       • Cynnwys : creigiau Silica
       • Asthenosffer (o dan y lithosffer)
         • Rhannol Doddedig (plastig)
       • Lithosffer (rhan dop y fatell)
         • Solet
       • Trwch: 2900km
       • Tymheredd : mwy na 5000°C

3. Daeargrynfeydd

   • Effaith ar bobl
     • Cyfartaledd Blynyddol (1975- 2000)
       • Lladd: 18,416
       • Anafu: 27,585
       • Difrod($): 21.5
   • Adlam Elastig
     • Siocdonnau(daeargryn) wrth i'r ffawt symud
     • Canolbwynt: lle mae'r symudiad
     • Straen dim yn cael ei ryddhau am amser hir; daeargryn mawr
   • Tonnau Seismig
     • Tonnau Cynradd (P)
       • 6-13km/eiliad
       • Symud yr arwyneb yn ol ac ymlaen
       • Unig rhai sy'n cyrraedd y craidd mewnol
     • Tonnau Eilaidd (S)
       • 3-4km/eiliad
       • Symud yr arwyneb o ochr i ochr
       • Methu teithio ymhellach na'r fantell
     • Tonnau Arwyneb
       • Tonnau Love
         • Siglo'r tir o ochr i ochr
         • Mwyaf peryglus a creu mwyaf o niwed
         • 1-5km/eiliad
       • Tonnau Reyleigh
         • 2-5km/eiliad
         • Rhowlio drwy'r arwyneb
         • Achosi'r tirgryniadau mae pobl yn teimlo
   • Peryglon
     • Cynradd
       • Tirgryniadau
         • Tonnau Seismig
         • Chwalu adeiladau, ffyrdd a pontydd
     • Eilaidd
       • Hylifiad
         • Deunydd tirlawn colli nerth a ymddwyn fel hylif
         • Tywod a silt agos at yr arwyneb
       • Tirlithriad, cwympiadau creigiau ac eira
         • e.e Sichuan: Flach lifogydd ar ol llynoedd dros dro yn cael eu chwalu
         • e.e Himalayas: Cwympiadau Creigiau
       • Tusnami
         • Plat tansugno-cydgyfeiriol
         • 90% - cefnfor tawel
         • rhwng o dan y cefnfor
         • Canolbwynt bas
         • Daeargryn 6+
         • Diwrnod SanSteffan 2004 Indonesia - Lladd 230,000
   • Graddfa Richter
     • Graddfa o 10
     • x10 pob mesuriad
     • x31 pob mesuriad
     • Dangos yr egni elastig a rhyddhawyd pan mae creigiau o dan straen

4. Graddfa Mercall

   • Edrch ar y dinistr mewn un ardal (NID maent Daeargryn)