Mind map
Euskal Herriko musika tresnak
Map content
Euskal Herriko musika tresnak
Perkusiozkoak
- Bibratzen duen elementua soinutresnaren gorputza bera denean perkusiozko musika tresna deitzen zaio.
- Ttuntun-a edo danburria
- Perkusio instrumentu moduan erabiltzen den salterioa Zuberoan xirularekin batera jotzen da.Erresonantzia kaxa eta 6 hariz osatuta dago eta makilatxo batez kolpatuz jotzen da.
- Txalaparta
- Antzinako euskal musika tresna da, makila txikiez jotzen da, bi oholez osatuta. Bi jotzaileen artean jotzen da, erritmo bat markatuz, batek lehen zatia jo eta besteak "ttakun" edo "ttakutun" egiten du eta lehenengoak errena egiten du. komunikatzeko erabiltzen zen.
- Tobera
- Bi lagunen artean airean edukitzen duten metalezko palanka edo hodia da, lagun batek metalezko bi burni ziri dituela kolpatuz jotzen dena da. Mutil talde batek andregaiari etxe baten aurrean kantatuz jotzen da. bi jotzaileek 30cm-ko burni bat dute eta horrekin doinua markatzen da.
- Tronpa edo musugitarra
- Antzinako musika tresna da. Giltza zahar baten itxura du eta erdian bibratzen duen altzairuzko mihizka "lengueta" bat du. Hortzetan jartzen da eta metalezko mihia eta masailak mugitzean armoniko desberdinak lortzen dira, ahoa erresonantzia kaxa betn itxura du.
Aerofonoak
- haizea behar duten tresnak, aerofonoak dira.
- Txistua
- Hiru zuloko,(hiruak behean) moko-flauta zuzena da. Bere soinua ezagunena da.
- Zuberoako Txirula
- hiru zulo ditu " flautaren familiakoa da hain zuzen ere." Euskal Herriko Ipar-Ekialdean jotzen da. Txistua baino flauta baino laburragoa da, 25 cm-koa eta soinua zorrotzagoa da.
- Dultzaina
- dultzaina mihi bikoitzeko pita du, kainaberazko bi mihi metalezko tudel batai lotutak daude. eta zortzi zulo ditu.
- Nafar Gaita
- Nota emateko eta aldaketarako zuloak ditu, dultzaina bezala. beste osagai zahar bat dago nafarrean, Katea-txapa izenekoa.
- Txanbela
- Gaur egun txanbela oso galduta dago. Haizezko tresna bat da, mihizka bikoitzekoa du eta egurrezkoa da, zazpi zulo ditu sei aurrean eta bat atzean.
- Supriñua
- Mihizka bikoitzekoamuska tresnarik simpleena da landareekin eta zuhaitz adarrekin egiten dira. Euskal Herrian urritzaren azalez egiten da eta bi zulo ditu bere doinua jotzeko. Supriñua erebat galduta dago.
- Alboka
- Klarinetearen kidea da. kainaberazko bi hodiz eta haien buruetan itsatsitako bi behi adar zatiz osatuta dago alboka. Arnasa harttzen eta botatzen jotzen da.
- Trikitixa
- Euskal Herrian soinu-tresna berriena da. 19.mende bukaeran egin zen, txirularen eta atabalaren taldea osatuz. Txirrikari infernuko hauspoa deitzen diote.
Menbranadunak edo larruzkoak
- Danbolina
- Menbranofonoa da eta oso hedatuta dago. Txistua laguntzeko erabiltzen da, erritmoa markatzeko. Jotzen ari den pertsona eskubizko eskuarekin jotzen du danbolina.
- Atabala
- Bi makiltxoz jotzen da . Egurrez egina dago eta txirulari eta dultzainari laguntzen dio.
- Panderoa
- Hutsarekin kantatu eta dantzatzen zen eta batez ere emakumeek erabiltzen zuten
- Danbolina
