Hormony rdzenia nadnerczy (Konturek)

Hormony rdzenia nadnerczy (Konturek)

1. informacje ogólne

   • pochodzenie ektodermalne
   • komórki chromochłonne
     • ciałka pozazwojowe przy zwojach i splotach współczulnych
   • kontrola przez układ współczulny

2. wytwarzanie

   • tyrozyna
     • dopa
       • dopamina
         • noradrenalina
           • adrenalina
     • regulacja
       • hamowanie przez produkty (oprócz dopy)
         • pobudzanie przez glikokortykoidy
           • powiązanie kory i rdzenia nadnerczy
   • enzymy
     • hydroksylaza tyrozynowa
     • dekarboskylaza
     • beta-hydroksylaza dopaminowa
     • N-metylotransferaza

3. ziarnistości

   • tylko adrenalina i noradrenalina
   • ATP
   • nukleotydy
   • enkefaliny
   • neuropeptyd Y
   • chromogranina
   • inne

4. regulacja wydzielania

   • (+)
     • hipoglikemia
       • hipoksja
         • głód
           • ból
             • emocje
               • stany wstrząsowe
   • (-)
     • stężenie adrenaliny zmniejsza się w czasie snu

5. inaktywacja

   • adrenalina
     • odszczepienie grupy metyloaminowej
       • kwas dihydroksymigdałowy
         • kwas 3-metoksy-4-hydroksymigdałowy (kwas wanilo-oksymigdałowy VMA)
           • 40% wydalanych z moczem produktów przemian katecholamin
     • metanefryna
       • 50% -//-
   • noradrenalina
     • normetanefryna
   • postać niezmieniona - 5%
   • MAO
     • oksydaza monoaminowa
     • głównie w cytoplazmie zakończeń nerwowych
   • COMT
     • katecholo-O--metylotransferaza
     • w osoczu, nerkach i wątrobie

6. działanie

   • receptory
     • adrenalina
       • beta
         • beta 1
         • beta 2
         • aktywacja cyklazy adenylowej
           • więcej cAMP w komórkach docelowych
         • wzmaga wydzielanie AVP
     • noradrenalina
       • alfa
         • alfa 1
           • zwiększenie stężenia Ca2+ w komórkach docelowych
         • alfa 2
           • w błonie presynaptycznej
           • zmniejszenie zawartości cAMP
         • hamuje wydzielanie AVP
   • w układzie sercowo-naczyniowym
     • wzrost częstości skurczów serca i kurczliwości mięśnia sercowego z następowym zwiększeniem objętości wyrzutowej i pojemności minutowej
     • skurcz tętniczek krążenia skórnego, nerkowego i trzewnego
       • rozkurcz tętniczek mięśniowych i wieńcowych
       • wzrost ciśnienia skurczowego
       • obniżenie ciśnienia rozkurczowego
       • zwiększenie amplitudy skurczowo-rozkurczowej
     • zwiększenie przepływu krwi przez mięśnie
       • niezmieniony przepływ mózgowy i sercowy
         • wydolność organizmu w stresie
   • inne efekty pozametaboliczne
     • zahamowanie motoryki przewodu pokarmowego oraz motorycznego
       • rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli
         • rozszerzenie źrenic
           • zwiększenie lub zwiększenie uwalniania AVP
             • aktywacja układu RAA przez pobudzenie uwalniania reniny
               • intensyfikacja uwalniania hormonów tarczycy
                 • zahamowanie agregacji płytek
   • efekty metaboliczne
     • pobudzenie glikogenolizy w wątrobie i mięśniach
       • wzmożenie lipolizy
         • zwiększenie uwalniania FFA i ich metabolitów
         • pobudzenie glukoneogenezy w wątrobie
           • hamowanie insulinozależnego wychwytu glukozy przez mięśnie i tkankę tłuszczową
             • zwiększenie podstawowego metabolizmu nawet o 15%
               • pobudzenie termogenezy
                 • zmiany hormonalne
                   • więcej glukagonu
                   • mniej insuliny
                   • utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy
     • wzmaganie zużycia glikogenu w mięśniach
     • zwiększenie zużycia mleczanów z mięśni przez wątrobę
     • wykorzystanie FFA jakovsubstratów energetycznych