ANTİK DÖNEM (M.Ö.9.yy./8.yy. M.S.6.yy.) GREK(YUNAN)HEYKELTRAŞLIK SANATI KLASİK DÖNEM (M.Ö. 490/480–334/330) 1.slayt

Slide 1

• ANTİK DÖNEM (M.Ö.9.yy./8.yy. M.S.6.yy.)
• GREK(YUNAN)HEYKELTRAŞLIK SANATI
• KLASİK DÖNEM (M.Ö. 490/480–334/330)

Slide 2

• Bu
• çalışmamda sizlere, Tarihsel ve Arkeolojik anlamda Antik Dönem-Grek(Yunan) Sanatı’nda
• önemli bir yeri olan Heykeltraşlık
• Sanatı’nın
• özellikle Klasik evresi ile bu döneme has sanatçıları ve eserlerini tanıtmayı
• amaçladım. Grek Sanatı’nda
• Arkaik Dönem, Klasik Dönem’in
• hazırlayıcısıdır. Arkaik Dönem’de
• kazanılan bilgi ve tecrübe, Klasik Dönem’de
• kendini daha sanatsal biçimde göstermeye başlamıştır. Yapılan bilimsel
• araştırma ve kazılar sonucu elimize geçen veriler ışığında değerlendirdiğimizde
• Grekler’in
• Antik Dönem’e
• özgü Pagan inanç sistemi de diyebileceğimiz, çok tanrılı inanışları var ve “Olymposlu
• 12 Büyük Tanrı” adını verdikleri, insan görünümünde düşünüp tasvir ettikleri bu
• tanrılar, özellikle Yunan Sanatı’nın
• Klasik Evresi’nde(İ.Ö.5.
• ve 4.yy.)değişik heykeltraşlık
• sanatçılarınca ele alınmıştır. Konu ile ilgili “sanat, kültür, heykel, heykeltraşlık”
• gibi terimlerin kısaca tanımını yapıp bu sanatçıları ve eserlerini birer örnek
• ile, hep birlikte tanıyalım.

Slide 3

• *SANAT:
• En genel anlamı ve tanımıyla sanat, yaratıcılığın ve hayal gücünün ifadesi
• olarak anlaşılır. Bir başka deyişle sanat, güzellik karşısında duyulan heyecan
• ve hayranlığı uyandırmak için insanın kullandığı yaratıcılıktır.
• *KÜLTÜR:
• En sade hali ile kültür, yaşam biçimi-yaşama biçimidir.
• *HEYKEL:
• Sanatsal bakış açısıyla meydana getirilmiş üç boyutlu(yükseklik, genişlik,
• derinlik)formlara denir. Genellikle insan, hayvan ya da nesnelerin heykelleri
• yapılır. Bu yapılırken de değişik cinsten malzemeler kullanılır.(Taş, mermer,
• ahşap, tunç, kemik, kil vd.)
• *HEYKELTRAŞLIK:
• Heykelcilik; canlıları veya eşyayı taş, maden ve tahta gibi çeşitli cinsten
• malzemeyle temsil etme sanatıdır.

İ.Ö 5YY-4YY HEYKELTRAŞLARI VE ESESRLERİ

• 1-KRİTİOS ve NESİOTES
• (İ.Ö. 490-460)
• *Tyran Öldürenler
• (İ.Ö.
• 477-476), Aristogeiton
• ve Harmodias
• 2-MYRON (İ.Ö.
• 460-440)
• *Athena ve Marsias
• (İ.Ö.
• 450)
• 3-PHEİDİAS (İ.Ö.
• 460-430)
• *Athena Parthenos
• 4-POLYKLEİTOS (İ.Ö.
• 450-420)
• *Doryphoros
• 5-AGORAKRİTOS (İ.Ö.
• 430-410)
• *Hera Borghese
• 6-YAŞLI KEPHİSODOTOS
• (İ.Ö. 400-370)
• *Eirene ve Plutos Çocuğu
• (İ.Ö.
• 375)
• 7-PRAXİTELES (İ.Ö.
• 370-330)
• *Knidoslu Aphrodite
• 8-SKOPAS (İ.Ö.
• 360-330)
• *Herakles Lansdowne
• 9-LEOCHARES (İ.Ö.
• 360-320)
• *Apollon Belvedere
• 10-LYSİPPOS (İ.Ö.
• 370-310)
• *Aphrodite Capua

1-KRİTİOS ve NESİOTES(İ.Ö. 490-460)

• Arkaik
• Dönem
• sonu ve Klasik Dönem başlarında eserler vermiştir. En önemli eserleri arasında,
• Kritios oğlanı ve Tyran öldürenler heykel grubu yer alır. Kritios, Arkaik
• Dönem’deki kübik ve statik, durağan olan vücut yapısına bir hareketlilik
• kazandırmıştır.
• *Tyran
• Öldürenler(İ.Ö. 477-476),
• Aristogeiton ve HarmodiasYunan(Hellen)
• Uygarlığı, Klasik Dönem Heykel Sanatı içinde önemli bir yere sahip olan Tyran
• Öldürenler’in genç olanı Harmodias, sakallı-yaşlı olanı ise Aristogeiton’dur.
• Her iki figür de hareket halinde olup; adeleleri oldukça belirtilmiştir. Eserin
• yüksekliği 1.95m.’dir.
• 
• Caption: *Tyran Öldürenler(İ.Ö. 477-476)

2-MYRON(İ.Ö. 460-440)

• Erken
• Klasik Dönem sonu, Olgun Klasik Dönem başlarında eserler vermiştir. En önemli
• eserleri arasında Athena ve Marsyas ile Diskopol
• gelir. Myron,
• mükemmel olan vücut oranlarına, kusursuz bir hareket kazandırmıştır. Yine
• eserlerini anlık hareketler ile göstermiştir.
• *Athena
• ve Marsias(İ.Ö. 450)
• Efsaneye
• göre Tanrıça Athena, geyik kemiği üzerine delikler açarak ilk flütü icat eder.
• Bir şölende flüt çalarken, yüzünün aldığı şekil itibari ile Hera ve Aphrodite
• onunla alay eder. Athena, flütü lanetleyip atar. Bu eserde de Athena’nın yere
• attığı flütten ve tanrıçanın öfkesinden ciddi biçimde etkilenen SatyrMarsyas’ı
• görmekteyiz.
• 
• Caption: *Athena ve Marsias (İ.Ö. 450)

3-PHEİDİAS(İ.Ö. 460-430)

• Parthenon Çağı
• olarak da bilinen Olgun Klasik Dönem’de
• eserler vermiştir. Kolosal ve
• anıtsal olarak yaptığı tanrı/tanrıça heykelleri ve yapım teknikleri onun bu
• döneme getirdiği en önemli yeniliklerdendir.
• *Athena
• Parthenos
• Athena,
• Yunan Mitolojisi’nde
• zeka, sanat, strateji, ilham ve barış tanrıçasıdır. Bu eser, Parthenon
• Tapınağı’nın kült heykeli, “Athena Parthenos”
• yani “Bakire Athena” olarak adlandırılır. Athena’nın hiç sevdiği ve yoldaşı
• olmamıştır.
• 
• Caption: *Athena Parthenos

4-POLYKLEİTOS(İ.Ö. 450-420)

• M.Ö.
• 5. yy’ın II.
• yarısında eserler vermiştir. Argos’ludur. Argos-Hera
• Tapınağı için yapılan altın-fildişi tanrı ve tanrıça heykelleri de yapmasına
• karşın Polykleitos, bir
• atlet(sporcu) heykelcisidir.
• *Doryphoros
• Polykleitos’un en
• ünlü eserlerinden birisidir. Diğer önemli eseri, Diadumenos’tur. Doryphoros,
• “mızrak taşıyan” anlamına gelir. Polykleitos,
• heykellerini “KANON” denen bir düzen içinde yapar.
• 
• Caption: *Doryphoros

5-AGORAKRİTOS(İ.Ö. 430-410)

• M.Ö.
• 5. yy. sonunda yaşamış olan Yunan heykelci Agorakritos,
• Ünlü heykeltraş Pheidias’ın
• öğrencisidir. Eserlerinin Pheidias’ınkilerle çok
• benzeştiği ileri sürülür.
• *Hera
• Borghese
• Sanatçısının
• Agorakritos
• olduğu düşünülmekte ancak kesin bir sonuca varılamamaktadır. Özellikle bu eser,
• Pheidias’a ait
• eserlerle büyük benzerlik gösterir.
• 
• Caption: *Hera Borghese

6-YAŞLI KEPHİSODOTOS(İ.Ö. 400-370)

• Yine
• Atina heykel okulunun heykeltraşlarından
• birisidir. Oğlu ünlü heykeltraş Praxiteles idi.
• En önemli eseri elinde zenginliği belirten Plutos’u
• taşıyan Eirene
• heykeliydi. Bu heykelde barış ile refahın bir arada nasıl bir güzellik
• oluşturduğu açıkça görülür.
• *Eirene ve Plutos
• Çocuğu(İ.Ö. 375)
• Eserin,
• İ.Ö. 375 yılında kazanılan bir zafer üzerine Atina’daki Agora’ya dikildiği
• anlaşılmaktadır. Sulh(barış) tanrıçası Eirene
• kucağında zenginliği ifade eden Plutos’u
• taşır. Eirene
• burada tanrılık özelliklerini aksettirecek şekilde değil, daha çok çocuğuna
• şefkat gösteren bir anne gibi tasvir edilmiştir.
• 
• Caption: *Eirene ve Plutos Çocuğu(İ.Ö. 375)

7-PRAXİTELES(İ.Ö. 370-330)

• Sofizm
• etkisinde kalan Praxiteles, tanrıları insanlaştırmış ve bunları belirli bir iş
• yaptıkları anda görüntülemeye önem vermiştir. Knidos(Datça) için yaptığı
• heykelinde Aphrodite,
• soyunduktan sonra hamama girmek üzere iken tasvir edilmiş ve tanrıça ilk kez bu
• eser ile tamamen çıplak gösterilmiştir.
• *Knidoslu
• Aphrodite
• Knidos
• Aphroditesi ya
• da Çıplak Aphrodite
• heykeli, beyaz-sert mermerden yapılmış, dünyadaki ilk çıplak kadın heykeli
• olması bakımından önemlidir.
• 
• Caption: *Knidoslu Aphrodite

8-SKOPAS(İ.Ö. 360-330)

• Antik
• Çağ Yunan heykelciliğinin en önemli isimlerinden birisidir. Skopas’ın dünyanın
• yedi harikasından birisi sayılan Halikarnasos Maussolleionu’nda çalıştığı
• bilinmektedir. Skopas’ın
• eserlerinde klasik kuralların dışına çıkma eğilimi görülür.
• *Herakles
• Lansdowne
• Herakles,
• doğduğu günden itibaren tanrısal bir kuvvete sahiptir. Antik Yunan’da güç ve
• kuvvetin simgesidir. Roma’da Herkül
• adını alır. Sanatçının görkemli eserlerinden birisi olan bu yapıtta Herakles,
• sol eli ve omuzunda gürzü ile gösterilmiştir.
• 
• Caption: *Herakles Lansdowne

9-LEOCHARES(İ.Ö. 360-320)

• M.Ö.
• 4. yy.’da yaşamış Atinalı Yunan heykeltraştır.Geç Klasik–Erken Hellenistik
• evrede eserler vermiştir. Leochares’in de
• içinde olduğu M.Ö. 4. yy. sanatçılarının 2000 yıl sonraki Barok Dönem’i
• etkilediği söylenir.
• *Apollon
• Belvedere
• Heykel,
• Yunan Tanrısı Apollon’a ithafen yine
• Antik Yunan’da yapılmıştır. Heykelin bronzdan olan orjinali
• kaybolmuş; onun üzerine Romalılar tarafından mermerden yapılan kopyası günümüze
• gelmiştir. Heykelde yine çıplaklık ve vücudun mükemmelliği vurgulanmıştır.
• 
• Caption: *Apollon Belvedere

10-LYSİPPOS(İ.Ö. 370-310)

• Polykleitos’un
• oranlarını geliştirmiş, ince uzun vücutlar ve küçük bir baş heykellerinin ayırt
• edici özelliklerindendir. Sanatçı, insanları oldukları gibi değil; kendisine
• göründükleri gibi tanımlar. Grek Yontu Sanatı’nın son heykeltraşlarından ve
• Klasik Dönem’den Hellenistik Dönem’e
• geçişi de sağlamaktadır.
• *Aphrodite
• Capua
• Roma
• Dönemi yapımlarını “Milo Aphroditesi”
• olarak bildiğimiz, Eski Yunan yapımı bir Aphrodite
• heykelidir.
• 
• Caption: *Aphrodite Capua

Slide 15

• MARİFET
• İLTİFATA TABİDİR,