Mind map

Euskal musika tresnak

ik012071jp Spanish

Map content

Perkusiozkoak
- Bibratzen duen elementua soinutresnaren gorputza bera denean, perkusiozko musika tresna deitzen zaio.
- Ttunttuna edo danburria
  - Erresonantzia kutxa 6 hariz osatuta dago. 80 cm-ko luzera du, 10-17 cm-ko zabalera eta 5 cm-ko sakonera. Zuberoako herri dantzetarako bakarrik erabili ohi da.
- Txalaparta
  - Makila labur batez jotzen da,bi izaten dira txalaparta jotzaileak. Oholtzak 2 metro edo 2,5 metrotako luzera dute, bi otarren gainean jartzen dira erresonantzia galdu ez dadin.
- Tobera
  - Metalezko palanka edo odia da. Bi burni ziriz jotzen da, metro eta erdi bimetroko luzera dauka.Tarteka bertso bat abesten da.
- Tronpa edo musugitarra
  - Giltza zahar baten itxura du.Erdian bibratzen duen altzairuzko mihizka bat du, ahoa erresonantzia kutxa da. Batez ere durango aldean jotzen zen.
- Menbranofonoa
  - Haizezko musika tresna bezala ere ezagutzen diren hauek oinarrizko bi elementu dituzte: aire zutabe bat gordetzen duen hodi edo ontzi bat eta aire hori bibratzeko beharrezkoa dugun eragilea.
  - Danbolina
    - Euskal Herrian tradizionalki os hedatua dagoen musika tresna da. Txistua laguntzeko erabili ohi da. Atabalaren adabakiak eta tentsore sistema bera dauka.
  - Atabala
    - Bi makilatxoez jotzen da. Egurrezko gorputza du eta bai goiko partean, bai azpiko aldean animalia larruzkoedo plastikozko larruak eramaten ditu.
  - Panderoa
    - Eskuz eta atzamarrez jotzen da.  Hasieran trikitixa pandero hutsez kantatzen eta dantzatzen zen eta batez ereemakumeek erabiltzen zuten.
Aerofonoa
- Txistua
  - Hiru zulo ditu, aintzinan txistuak hezurrezkoak edo zurezkoak izaten ziren.
- Zuberoako txirula
  - Hiru zulo ditu, gaur egun ipar-ekialdean jotzen da. Festetan jotzen da. 25cm ditu eta egurrezkoa da.
- Dultzaina
  - Kainaberazko bi mihi ditu, tudela tutuan  sartzen da. Tutuak konikotasun irregularreko  forma dauka. Zortzi zulo ditu.
- Nafar gaita
  - Zortzi zulo ditu. Osagai zahar bat dauka: katea txapa.Tutua eta pita lotzen dituen mutur batean txapadunkate izaten da.
- Txanbela
  - Mihi bikoitzekoa da eta egurrezkoa da. Zazpi zulo ditu. Gaur egun gure kantutegian dugun musika era zaharrena da.
- Sunprinua
  - Mihi bikoitzeko musika tresna sinpleena da. Landare edo zuhaitz adarrekin egiten da, Euskal Herrian urritzaren azalez egten da. Doinu nagusiari durunbele deitzen zaio.
- Alboka
  - Artzain giroko musika tresna dela uste da. Kainaberazko bi hodiz eta haien buruetan itsatsitako bi behi adar zatiz osatuta dago.
- Trikitixa
  - Herri soinu tresna berriena da. Txirula eta atabalaz osatzen da taldea eta baita dultzaina eta panderoz lagundurik.