Nutrizioa

Nutrizioa

1. Digestio Sistema

   • Elikagaiak substantzia elikagarrrian bihurtzeko prozezua. Eta hortik energia lortu.
   • Digestio Prozesua
     • 1. Murtxikatzea:
       • Hortzekin janaria txikiagoa bihurtu.
       • 2. Listuztaketa:
         • Elikagaiak listuarekin nahasten dira boloa sortu arte.
         • 3. Irensketa
           • Mihiak boloa faringera botatzen du. Faringetik heste-gorrira, urdailera arte.
           • 4. Urdaileko Digestioa
             • Boloa kimoan bihurtu.
             • 5. Hesteetako Digestioa:
               • Kimoa heste meharrean kiloan bihurtzen da.
               • 6. Substantzia Elikagarriak xurgatzea:
                 • Kilotik substantzi elikagarriak hartu eta odolera eraman.
                 • 7. Gorozkiak Osatzea:
                   • Elikadura hondarra heste lodira mugitu hor ura kendu eta odolera joan. Laster asken hondarra bota.
     • Ahoan
     • Faringea eta Heste-Gorria
     • Gibela eta pankrea
       • Likidoak bota.
     • Urdailan
     • Heste-Meharran
     • Heste-Lodia eta Uzkia
   • Atalak:
     • Digestio Hodia
       • 10-12 metro dauka. 7 atal ditu: - Ahoa - Faringea- Heste-gorria- Urdaila- Heste-lodia- Heste-meharra- Uzkia
     • Guruin Eratxekiak
       • - Listu-guruinak . Gibela: Organo handiena da eta 1'6kg pisatzen du.- Pankrea

2. Arnas Sistema

   • Kanpotik oxigenoa lortzeko prosezua da.
   • Arnas Bideak
     • Sartzen eta kanporatzen den arnasa.
   • Birikak
     • Zaku formako bi organo. Barruan bronkioloak eta birika albeoloak daude. Eta inguruan pleura babesteko.Bebai babesteko kaxa toraxikoak dago. Saihestek eta bular ezurrak kaxa toraxikoak egiten dute. Diafragma kaxa toraxikoko parte bat da eta birikak batera mugitzen da.
   • Birika-Albeoloak
     • Trukatzen dute Co2 O2 aldez.
   • Arnasketa
     • Kanpoko aire biriketara eraman eta gero Co2 kanporatu.
     • 1.Arnasgora
       • Airea sudurretatik hartu eta han garbitu eta berotzen da eta birika-albeoloetara joan.
     • 2.Gas-Trukea
       • Birika-albeoloean aldatzen du Co2 oxigeno truke.
     • 3.Arnasbehera
       • Co2 biriketatik kanporatu.
     • Arnasketa hobetzeko
       • Ez egon, ke, hauts edo polen asko dagoen lekuetan
       • Gelak airestatu
       • Sudurretik arnastu
   • Atalak
     • 12 atal daude: -Sudur.hobiak -Faringea -Epiglotisa -Laringea -Trakea -Birikak -Bronkioak -Bronkioloak -Pleura -Diafragma -Odol kapilarren sarea -Birika-albeoloak

3. Zirkulazio Sistema

   •  - Substantzia elikagarriak eta O2 zelula guztiera eramateko sistema.  - Zelulen hondar substantzia       kanporatzeko.
   • Odol-Hodiak
     • Odola pasatzen duen hodietan.
     • Zainak
       • Bihotzera sartu.
     • Arteriak
       • Bihotzetik atera.
   • Bihotza
     • - Ukabilaren tamaina. - Bularraren erdian pixka bat ezkerrera okertuta. - Odola gorputz osora banatu.
   • Odola
     • - Likido gorri bat. - Odol-hodietatik joan.
     • Plasma
       • Ura zatirik handiena eta disolbatu substantzia batzuk ditu.
     • Globulu-gorriak
       • O2 biriketatik zeluletara. Co2 zeluletatik biriketara.
     • Plaketa
       • Zauriak estali.
     • Globulu-zuriak
       • Gure organismoa babestu.
   • Odolaren Zirkulazioa
     • Zirkulazio Handia
       • Gure odola ehun organismoetan dago.
       • 1.
         • Ezkerreko aurikulua O2 hartu.
       • 2.
         • Odola  zelula guztietara doa eta substantzia elikagarria eta O2 hondakinak eta Co2 truke egin.
       • 3.
         • Odola ezkuineko aurikulatik sartu eta zirkulazio txikia hasi.
     • Zirkulazio Txikia
       • Odol biriketara eta birka-arterien bidez
       • 4.
         • Odola ezkuineko aurikulatik bentrikulura eta bihotzetik, birika-arterien bidez biriketara.
       • 5.
         • Birika albeoloetan Co2 O2 truke.
       • 6.
         • Bihotzera itzuli eta berriz hasi.

4. Iraitz Sistema

   • Zeluletatik odolak jasotzen duen hodar-substantziak dira.
   • Gernu-Aparatua
     • Giltzurrunak
       • - Bizkarezurraren alde banatan dago - Bi organo. - Gerrialdearen gainean - Odola daukate. - Gernua sortzen dute. - 
       • Gernua
         • Ur eta hondar-substantziak nahasketa
     • Gernu bideak
       • - Gernua eramaten dute. Gernu Bideak: - Ureterrak: Giltzur bakoitzetik ateratzen dira. Gernu-maskoria eraman. - Gernu-maskoria: Uretarren amaieran eta hor gernua pilatu. - Uretra: Hodi forma - Maskoria pilatu  - Gernua kanporatu.
   • Izerdi-Guruinak
     • - Gorputzeko azal guztian - Batez ere dago: Kopeta, besapea, oinazpiak eta esku-haurrak - Izerdia kanporatzen dute. - Izerdia gorputzeko tenperatura erregulatu. - Guruin batetik poro batera eta poro horretatik izerdia kanporatu.
     • Izerdia
       • Ura + hondar-substantziak.
   • Iraizketa
     • - Hondar-substantziak kanporatzeko.
     • 1
       • - Odola dagoen hondarrak giltzurrunetara giltzurrun-arterien bidez.
     • 2
       • - Giltzurrunek banandu. - Gehienak hondarrak.
     • 3
       • - Hondar-substantziak uran disolbatu eta gernua osatu.
     • 4
       • Ureterrek giltzurrunetatik gernu maskurira eraman gernua eta pilatu
     • 5
       • - Maskuria betetzean pixa egiteko gogoak duzunean uretratik bota.

Images and files in the map