Mind map
Euskal Herriko Musika Tresnak
Map content
Euskal Herriko Musika Tresnak
Perkusioa
- Bibratzen duen elementua soinutresna bera denean, perkusio musika tresna esaten zaio.
- Txalaparta
- Atalak: -Bi oholez osatua dago (2-2,5m). -Bi otarreen gainean jotzen da. -Tartean lastoa jartzen da. Nola jo: -Bi pertsona: Ttakun eta errena. -Bakoitzak bi makil (5cm). Jakingarria(k): -Aintzinan komunikatzeko erabilia.
- Tobera
- Atalak: -Altzairuzko palanka (1,5m). -Bi muturretako soketatik zintzilik. Nola jo: -Bi jotzaile Bia eta Pikatzailea. -Bakoitzak bi burni ziri (30cm). -Biak erritmoa markatu. -Pikatzaileak errepikatu. jakingarria(k): -Eztei aurretik mutil taldeak andregaiari etxean kantatzen zieten. -tarteka bertsoak kantatu.
- Musugitarra
- Atalak: -Giltza zahar baten forma du. -Erdian altzairuzko mintza du.
- Ttunttuna
- Atalak: -Erresonantzia kutxa du: -80cm luzeera. -10-17cm zabalera. -5 cm sakonera. -Sei hariz osatua dago. Nola jo: -Zuberoako txirularekin jotzen da. -makilarekin kolpatuz jotzen da. Jakingarria(k): -Gaur egun Zuberoan bakarrik erabiltzen da.
- Menbranofonoak
- Danbolina
- Txistuari laguntzeko jo ohi da erritmoa markatzeko. Txistua ezkerreko eskuareki jotzean besotik danbolina izaten da zintzilai, eta eskubiarekin erritmoa markatzen da. Atabala baino altuagoa eta estuagoa da.
- Atabalak
- Txistulariei eta antzeko instrumentuei erritmoa emateko joda urte askotan zehar. Atalak: -Egurrezko gorputza du. -Goian eta bean plastikoa edo animalialarrua dauka: -Goikoa lodiagoa da ez apurtzeko. -Behekoa pordoiduna da: izen hori du,di sokak larrua zeharkatzen dutelako. -Bi makiltxorekin jotzen da.
- Panderoa
- Eskuz jotzen da. Haize in strumentu batzuk laguntzen ditu erritmoa jota.
- Danbolina
Aerofonoak
- Haizezko musika tresna bezala ere ezagutzen ditugu. Bi elementu dituzte: -Hodi bat dute airea gordetzeko. -Aire ori bibratzeko beharrezkoa dugun eragilea.
- Txistua
- Atalak: -Hiru zulo ditu. -Moko flauta zuzena da. -Azpian anilla bat dauka. Jakingarria(k): -Aintzinako Txistua hezurrezkoa zen. -Normalean danbolinak lagunduta jotzen da. -Gaur egundo taldea hau da: -1go txistua (danbolinarekin) -2. txistua (danbolinarekin) -Silbotea -Atabalak
- Zuberoako Txirula
- Atalak: -Hiru zulo ditu. -Flauta zuzenaren taldekoa da. Jakingarria(k): -Txistua baino laburragoa da. -Ttunttunak lagunduta jotzen da. -Euskal Herriko Ipar- Ekialdean jotzen da.
- Dultzaina
- Atalak: -Mihi bikoitzeko pita du. -Kainaberazko bi odi. -Metalezko tudel bati lotuta. -Zoertzi zulo ditu. -Tutuak konikotasun irregularra du.
- Nafar Gaita
- Atalak: -Dultzainaren zulo berdinak ditu. -Katea-txapa dauka.
- Txanbela
- Atalak: -Mihi bikoitza dauka. -Egurrezkoa da. -Zazpi zulo ditu.
- Sunpriñua
- Atalak: -Mihi bikoitza du. -Zuhaitz adarren azalarekin egiten da. -Bi zulo ditu.Jakingarria(k): -Urritzaren azalekin egiten da gehienbat. -Doinu nagusia durunbele da.
- Alboka
- Atalak. -Kainaberazko bi odi ditu. -Bi behi adar zati ere baditu. -Kainaberazko bi fita ditu barruan. Nola jo. -Arnasketa zirkularrarekin jotzen da. Jakingarriak: -Bereziki arin-arin eta fandangoa jotzen da.
- Trikitixa
- Atalak: -Bi aldeetan botoiak ditu. -Erdian auspoa du. Jakingarriak: -Auspoa irekitxean edo istean nota desberdinak jo ditzake. -Akordeoi pentatonikoa da. -Infernuko hauspoa ere deitu zan zaio.
